BEZPIECZNE DZIECIbezpieczeństwo szkoły i rodziny
WYCIECZKA SZKOLNA · ALARM POZA BUDYNKIEM

Alarm podczas wycieczki szkolnej – co powinien zrobić opiekun?

Szkoła nie przestaje odpowiadać za bezpieczeństwo grupy tylko dlatego, że uczniowie są poza budynkiem. Podczas alarmu decyzję podejmuje się przede wszystkim na podstawie rodzaju zagrożenia i miejsca, w którym wycieczka faktycznie się znajduje.

aktualizacja: 11.10.2026autor: Marcin Pietkiewiczmateriał edukacyjny
W SKRÓCIE

Nie zakładaj automatycznego powrotu

Szkoła może być wiele kilometrów dalej. W nagłym zagrożeniu bezpieczniejsze może być pozostanie w aktualnym obiekcie albo przejście do najbliższego odpowiedniego miejsca.

Kto odpowiada za grupę podczas wycieczki?

Rozporządzenie w sprawie krajoznawstwa i turystyki szkolnej przewiduje, że dyrektor wyznacza kierownika i opiekunów wycieczki. Kierownik zapoznaje uczestników z zasadami bezpieczeństwa, określa zadania opiekunów i zapewnia warunki do przestrzegania regulaminu. Opiekun sprawuje opiekę nad powierzonymi mu uczniami.

Do karty wycieczki dołącza się listę uczestników z numerami telefonów do rodziców. To ważny element także przy zdarzeniu kryzysowym – grupa powinna mieć dostęp do danych kontaktowych niezależnie od tego, czy działa internet.

Najpierw ustal, czego dotyczy alarm

Samo słowo „alarm” nie daje odpowiedzi, co zrobić. Inaczej reaguje się na zagrożenie z powietrza, inaczej na skażenie chemiczne, pożar obiektu, a jeszcze inaczej na wtargnięcie napastnika. Kierownik powinien korzystać z oficjalnych komunikatów właściwych dla lokalizacji, w której znajduje się grupa.

Z POWIETRZA

Jeśli grupa jest na zewnątrz, szukaj najbliższego odpowiedniego schronienia zgodnie z komunikatem.

CHEMICZNE

Przy zewnętrznym skażeniu wejdź do odpowiedniego budynku, zamknij otwory i wyłącz wentylację.

NAPASTNIK

Nie wracaj w stronę źródła zagrożenia. Stosuj zasadę 4U odpowiednio do sytuacji.

Czy po alarmie trzeba natychmiast wracać do szkoły?

Nie. Próba powrotu może prowadzić przez zagrożony obszar albo trwać znacznie dłużej niż dotarcie do bezpiecznego miejsca w najbliższej okolicy. Przy zagrożeniu z powietrza oficjalna instrukcja KG PSP wskazuje, że osoba znajdująca się na zewnątrz powinna poszukiwać najbezpieczniejszego dostępnego schronienia.

Jeżeli grupa przebywa w muzeum, kinie, urzędzie, hali lub innym obiekcie, kierownik powinien uwzględnić procedury administratora miejsca i polecenia służb. Nie należy opuszczać bezpiecznego obiektu tylko dlatego, że „szkoła jest bazą”.

Przed wyjazdem: w programie wycieczki nie trzeba tworzyć rozbudowanej procedury kryzysowej, ale warto ustalić, kto śledzi komunikaty, kto liczy grupę, kto kontaktuje się z dyrektorem i kto przejmuje te zadania, gdy telefon kierownika przestaje działać.

Jak komunikować się ze szkołą i rodzicami?

Po znalezieniu bezpiecznego miejsca kierownik powinien przekazać dyrektorowi krótki meldunek: gdzie jest grupa, jaki jest stan osobowy, czy ktoś potrzebuje pomocy i jakie są obecne zalecenia służb lub administratora obiektu.

Rodzice potrzebują jednego, spójnego komunikatu. Nie ma potrzeby, aby każdy uczeń jednocześnie telefonował do rodziny. Taki chaos utrudnia liczenie grupy i może prowadzić do sprzecznych informacji. Warto wykorzystać zasady opisane szerzej w poradniku Rodzice podczas alarmu w szkole.

Pięć rzeczy do sprawdzenia przed wyjazdem

  • kierownik i opiekunowie mają zapisane wzajemne numery oraz kontakt do dyrektora;
  • lista uczniów i telefony do rodziców są dostępne także bez połączenia z chmurą;
  • jedna osoba odpowiada za oficjalne komunikaty i kontakt ze szkołą;
  • opiekunowie wiedzą, kto przejmuje grupę, gdy kierownik prowadzi rozmowę ze służbami;
  • w miejscu docelowym opiekun zna podstawowe wyjścia i potrafi szybko ustalić procedurę obiektu.

Jeżeli wycieczka obejmuje stadion, park lub dłuższy pobyt na otwartej przestrzeni, przeczytaj także Alarm, gdy dzieci są na boisku lub WF-ie.

FAQ

Najczęstsze pytania

Czy po alarmie wycieczka musi natychmiast wrócić do szkoły?

Nie. Priorytetem jest bezpieczeństwo grupy w miejscu, w którym faktycznie się znajduje, oraz stosowanie się do oficjalnych komunikatów dotyczących konkretnego zagrożenia.

Kto odpowiada za działania grupy?

Kierownik organizuje wycieczkę i określa zadania opiekunów, a opiekunowie sprawują opiekę nad powierzonymi uczniami zgodnie z obowiązującym rozporządzeniem i poleceniami kierownika.

Czy rodzice powinni przyjechać po dzieci?

Nie powinni robić tego samodzielnie w trakcie trwającego zagrożenia. Sposób dalszego postępowania powinien zostać przekazany przez szkołę lub kierownika zgodnie z aktualną sytuacją.

Czy kierownik powinien znać miejsca schronienia w każdym mieście?

Nie. Powinien natomiast umieć korzystać z oficjalnych komunikatów, procedur administratora obiektu i poleceń służb oraz wcześniej ustalić podstawowy podział zadań wśród opiekunów.

ŹRÓDŁA URZĘDOWE

Na czym oparto poradnik?

Rozporządzenie MEN – wycieczki szkolne ↗

Obowiązki kierownika i opiekunów oraz dokumentacja wycieczki.

KG PSP – zagrożenie atakiem z powietrza ↗

Aktualna instrukcja dotycząca reagowania i poszukiwania schronienia.

RCB – zagrożenia chemiczne ↗

Zasady postępowania na zewnątrz i w budynku przy zagrożeniu chemicznym.

Poradnik ma charakter edukacyjny. W rzeczywistym zdarzeniu pierwszeństwo mają aktualne komunikaty i polecenia właściwych służb oraz procedury konkretnej placówki.

AUTOR PROJEKTU

Marcin Pietkiewicz

Autor Bezpieczne Dzieci, zajmujący się ochroną ludności, zarządzaniem kryzysowym i bezpieczeństwem w szkołach. Projekt nie jest oficjalnym serwisem administracji publicznej.

O autorze →