Presja czasu to sygnał ostrzegawczy
Oszuści często piszą, że musisz zareagować „natychmiast”. Zanim coś klikniesz, sprawdź nadawcę i porozmawiaj z zaufaną osobą.
Najpierw bezpieczeństwo. To ćwiczenie edukacyjne, a nie instrukcja dla każdej sytuacji. Podczas rzeczywistego zagrożenia kieruj się komunikatami służb, poleceniami opiekunów i warunkami na miejscu. W nagłym zagrożeniu życia lub zdrowia dzwoń na 112.
Zanim zaczniesz: trzy ważne rzeczy
Zdjęcie lub głos można podrobić
Materiały wygenerowane lub zmodyfikowane za pomocą AI mogą wyglądać przekonująco. Samo realistyczne nagranie nie potwierdza prawdziwości wiadomości.
Nie walcz z hejtem w pojedynkę
Zachowaj dowody, zgłoś treści administratorowi i poproś o pomoc dorosłego. Nie rozsyłaj krzywdzących materiałów dalej.
Sprawdź swoje decyzje
W każdej sytuacji wybierz najbezpieczniejsze rozwiązanie spośród podanych. Po odpowiedzi zobaczysz wyjaśnienie. W rzeczywistości okoliczności mogą być bardziej złożone.
W każdym podejściu pytania i odpowiedzi są losowane na nowo. Poprawna odpowiedź występuje równie często pod A, B i C.
Pytanie 1 z 6Poprawne decyzje: 0
Włącz JavaScript, aby uruchomić ćwiczenie.
Co możesz przećwiczyć poza ekranem?
Weryfikacja w trzech krokach
Zapytaj: kto jest źródłem, czy potwierdza to oficjalny kanał i co się stanie, jeśli nie kliknę od razu?
Jeśli doświadczasz cyberprzemocy
Porozmawiaj z zaufanym dorosłym. Pomocy można też szukać pod 116 111 lub 800 12 12 12. Przy natychmiastowym zagrożeniu życia i zdrowia dzwoń pod 112.
Dla rodzica i nauczyciela: 15 minut rozmowy
Przeczytajcie wspólnie pierwszą sytuację, zanim dziecko kliknie odpowiedź. Po każdej decyzji poproś je o wyjaśnienie własnymi słowami. Na końcu omówcie jedną rzecz, którą można przygotować lub sprawdzić w domu albo w szkole. Nie wymuszaj opowiadania o własnych trudnych doświadczeniach i nie oceniaj dziecka wyłącznie na podstawie punktów.
Pamiętaj: zestaw służy do rozmowy i nauki, nie do sprawdzania gotowości placówki ani prowadzenia próbnych połączeń alarmowych.
Źródła zasad bezpieczeństwa
Scenariusze i odpowiedzi przygotowano od podstaw dla BezpieczneDzieci.com. Materiały instytucji publicznych służą do sprawdzania zasad postępowania, a nie jako źródło kopiowanych zadań.
Bezpieczny internet dla dzieci: jak rozpoznać zagrożenie?
Najtrudniejsze internetowe pułapki rzadko wyglądają jak oczywiste oszustwo. Prośba o kod SMS może przyjść z konta znajomego, fałszywy konkurs udaje wiadomość szkoły, a zmanipulowany film przypomina zwykłe nagranie. Dlatego w tym treningu uczeń nie szuka jednej magicznej reguły, tylko ćwiczy trzy czynności: zatrzymuje się przed kliknięciem, sprawdza źródło i prosi o pomoc, kiedy ma wątpliwości.
Link od szkoły czy próba wyłudzenia hasła?
Ostrzeżeniem może być presja czasu, prośba o ponowne logowanie przez nieznany adres lub żądanie kodu autoryzacyjnego. Jeśli wiadomość dotyczy konta w e-dzienniku, najlepiej samodzielnie otworzyć znany adres usługi albo potwierdzić komunikat u nauczyciela. Nie należy używać linku przysłanego przez nieznanego nadawcę do wpisywania hasła.
Czy nagranie wideo potwierdza informację?
Nie zawsze. Wizerunek i głos można dziś zmodyfikować, dlatego wiadomość o odwołanych zajęciach, zbiórce pieniędzy lub rzekomym ostrzeżeniu należy zweryfikować w oficjalnym kanale. Ćwiczenie uczy rozdzielać atrakcyjną formę materiału od wiarygodności źródła.
Co zrobić, gdy ktoś kogoś krzywdzi w sieci?
Nie udostępniaj obraźliwych treści dalej. Jeśli to bezpieczne, zachowaj informacje potrzebne do zgłoszenia, pokaż sytuację zaufanej osobie dorosłej i skorzystaj z narzędzi zgłaszania na platformie. Gdy ktoś grozi bezpośrednim skrzywdzeniem, potrzebna może być natychmiastowa pomoc odpowiednich służb.
Ćwiczenie po grze: poproś ucznia, by wskazał trzy elementy podejrzanej wiadomości oraz dwa niezależne sposoby sprawdzenia informacji. Nie trzeba ujawniać własnych haseł ani prawdziwych wiadomości.
Pytania rodziców i nauczycieli
Jak nauczyć dziecko rozpoznawania fałszywych informacji?
Ćwicz wspólnie sprawdzanie nadawcy, daty i oficjalnego źródła. Zacznij od neutralnych przykładów, bez pokazywania drastycznych materiałów.
Czy dziecko może podać komuś kod SMS?
Nie powinno udostępniać kodów logowania ani płatności obcym osobom. Jeśli kod już przekazano, trzeba szybko porozmawiać z dorosłym i zabezpieczyć konto.
Co robić po otrzymaniu krzywdzącego zdjęcia kolegi?
Nie rozsyłać go dalej. Zgłosić sytuację osobie dorosłej, a w razie potrzeby administratorowi serwisu lub odpowiednim instytucjom.