BEZPIECZNE DZIECIbezpieczeństwo szkoły i rodziny
ZAGROŻENIE CHEMICZNE · DECYZJA: ZOSTAĆ CZY WYJŚĆ?

Zagrożenie chemiczne w szkole – co zrobić?

Przy zagrożeniu chemicznym najważniejsze pytanie brzmi: gdzie znajduje się źródło zagrożenia? Jeżeli substancja jest na zewnątrz, wyprowadzenie uczniów na boisko może być błędem. Jeżeli zagrożenie powstało wewnątrz, trzeba odizolować strefę i nie prowadzić przez nią ludzi.

aktualizacja: 11.10.2026autor: Marcin Pietkiewiczmateriał edukacyjny
W SKRÓCIE

Ewakuacja nie zawsze chroni

Zewnętrzna chmura niebezpiecznej substancji i rozlanie chemikaliów wewnątrz szkoły wymagają dwóch różnych reakcji. Procedura musi rozróżniać te scenariusze.

Niebezpieczna substancja znajduje się na zewnątrz szkoły

Rządowe Centrum Bezpieczeństwa zaleca osobom znajdującym się poza budynkiem jak najszybsze przejście do najbliższego odpowiedniego budynku. Osoby znajdujące się już wewnątrz powinny zamknąć okna i drzwi oraz wyłączyć wentylację i klimatyzację.

Dla szkoły ma to praktyczne znaczenie: klasyczna zbiórka ewakuacyjna na boisku może w takim scenariuszu zwiększyć narażenie. Celem jest ograniczenie kontaktu z powietrzem zewnętrznym oraz śledzenie oficjalnych komunikatów dotyczących obszaru i rodzaju zagrożenia.

UCZNIOWIE W BUDYNKU

Zamknij okna i drzwi, wyłącz wentylację/klimatyzację, słuchaj komunikatów.

UCZNIOWIE NA ZEWNĄTRZ

Przemieść grupę do najbliższego odpowiedniego budynku bez zbędnego zatrzymywania na otwartej przestrzeni.

RODZICE

Nie powinni samodzielnie wjeżdżać w rejon możliwego skażenia po dzieci.

Substancja została uwolniona wewnątrz budynku

Jeżeli źródło znajduje się w sali, laboratorium, magazynie albo innym pomieszczeniu, reakcja jest inna. Nie wolno dotykać, wąchać ani samodzielnie sprzątać nieznanej substancji. Należy opuścić bezpośrednio zagrożone pomieszczenie, zamknąć je, ograniczyć dostęp i powiadomić służby.

Trasa przemieszczania uczniów nie powinna prowadzić przez skażoną strefę. Jeżeli istnieje ryzyko, że substancja jest rozprowadzana przez instalację wentylacyjną, tę informację należy przekazać operatorowi 112 i zarządcy obiektu.

Nie improwizuj z neutralizacją. Rodzaj substancji może być nieznany. Mieszanie środków, sprzątanie bez ochrony albo wietrzenie pomieszczenia może pogorszyć sytuację.

Co zrobić, jeśli część uczniów jest na boisku?

Jeżeli zagrożenie chemiczne znajduje się na zewnątrz, grupa nie powinna pozostawać na otwartej przestrzeni tylko po to, aby przeprowadzić długą zbiórkę. Opiekun powinien utrzymać dzieci razem podczas przejścia do najbliższego odpowiedniego budynku, a dokładne sprawdzenie obecności wykonać po znalezieniu bezpieczniejszego miejsca.

Ten wariant rozwijamy osobno w poradniku Alarm, gdy dzieci są na boisku lub WF-ie.

Co z osobami, które miały kontakt z substancją?

Informację o kontakcie trzeba przekazać służbom. Nie należy pozwalać osobom potencjalnie skażonym swobodnie przemieszczać się po placówce, jeżeli mogłyby przenosić substancję na ubraniu lub obuwiu. RCB zaleca m.in. unikanie dotykania ust i oczu oraz umycie odsłoniętych części ciała po kontakcie, ale przy nieznanej substancji szczegółowe działania powinny wynikać z instrukcji operatora 112 i służb ratowniczych.

Wentylacja: drobny zapis, duże znaczenie

W wielu procedurach pojawia się zdanie „wyłączyć wentylację”. To za mało. Placówka powinna wiedzieć, kto ma do niej dostęp, gdzie znajduje się sterowanie, czy można wyłączyć poszczególne strefy i co zrobić, gdy osoba techniczna jest nieobecna.

  • wskaż osoby uprawnione do wyłączenia wentylacji i klimatyzacji;
  • sprawdź, czy da się szybko zamknąć okna i drzwi zewnętrzne;
  • ustal sposób powiadomienia grup na boisku i w innych budynkach;
  • przygotuj prosty komunikat dla rodziców, aby nie przyjeżdżali w strefę zagrożenia;
  • ustal, kto odbiera i dokumentuje polecenia służb.
FAQ

Najczęstsze pytania

Czy podczas zagrożenia chemicznego należy ewakuować szkołę?

Nie zawsze. Jeżeli niebezpieczna substancja znajduje się na zewnątrz, pozostanie w odpowiednio zabezpieczonym budynku może być bezpieczniejsze niż wyjście na otwartą przestrzeń.

Czy należy otworzyć okna, aby przewietrzyć szkołę?

Przy zagrożeniu chemicznym na zewnątrz – nie. RCB zaleca zamknięcie okien i drzwi oraz wyłączenie wentylacji i klimatyzacji.

Co zrobić z uczniami na boisku?

Jeżeli zagrożenie jest w powietrzu na zewnątrz, należy możliwie szybko skierować grupę do najbliższego odpowiedniego budynku i dopiero tam dokładnie sprawdzić obecność.

Co zrobić, gdy nieznana substancja pojawiła się w sali?

Nie dotykać jej ani nie sprzątać. Opuścić bezpośrednio zagrożone pomieszczenie, ograniczyć dostęp i powiadomić 112. Dalsze działania wykonywać według poleceń służb.

ŹRÓDŁA URZĘDOWE

Na czym oparto poradnik?

RCB – Zagrożenia chemiczne ↗

Oficjalne zalecenia dla osób w budynku, na zewnątrz i po kontakcie z substancją.

MSWiA – Niebezpieczna przesyłka ↗

Zasady ograniczania rozprzestrzeniania nieznanej substancji z przesyłki.

Poradnik ma charakter edukacyjny. W rzeczywistym zdarzeniu pierwszeństwo mają aktualne komunikaty i polecenia właściwych służb oraz procedury konkretnej placówki.

AUTOR PROJEKTU

Marcin Pietkiewicz

Autor Bezpieczne Dzieci, zajmujący się ochroną ludności, zarządzaniem kryzysowym i bezpieczeństwem w szkołach. Projekt nie jest oficjalnym serwisem administracji publicznej.

O autorze →